Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ubutaka (NLA) cyashyize hanze amabwiriza avuguruye agena imikoreshereze y’ubutaka mu Rwanda, agaragaza ibikorwa byemewe, ibisaba uruhushya rwihariye n’ibibujijwe bitewe n’icyiciro ubutaka burimo.
Muri ayo mabwiriza harimo ingingo zigaragaza ko ibikorwa byo kubaka bitagomba gukorerwa ahantu hatabugenewe, ndetse n’uko imva zitagomba kubakwa mu bice bitagenewe icyo gikorwa.
Izi ngingo ziri mu nyandiko nshya yasohotse muri Nzeri 2026, yiswe “Land Use Master Plans’ Zoning Regulations – Edition 2”. Iyi nyandiko ikubiyemo amabwiriza agenga imiturire, ubucuruzi, inganda, ibikorwa rusange, amashyamba, ubuhinzi n’ubworozi, ibishanga, amasoko y’amazi, ubwikorezi n’ibikorwaremezo.
Uretse kugaragaza ibikorwa bishobora gukorerwa kuri buri cyiciro cy’ubutaka, aya mabwiriza anagena ingano y’ibibanza, ubuso inyubako zishobora gufata, ubucucike bw’amacumbi, umubare w’amagorofa, aho ibinyabiziga bihagarara n’intera inyubako zigomba gusiga hagati yazo n’imbibi z’ibibanza cyangwa ahantu harinzwe.
Mu bindi byihariye biteganyijwe, ni uko impushya zo kubaka amazu manini yo guturamo yo mu bwoko bwa villas cyangwa mansions zitagomba gutangwa mbere y’uko hashyirwaho amabwiriza yihariye agenga iyubakwa ryayo.
Iyi nyandiko nshya ihuza kandi inavugurura amabwiriza yari asanzwe ari mu cyiciro cya mbere, hagamijwe gutuma ishyirwa mu bikorwa ry’Igishushanyo Mbonera cy’Umujyi wa Kigali rijyana n’ibishushanyo mbonera by’uturere.
Yateguwe nyuma y’isuzuma rya tekiniki n’ibiganiro byahuje NLA, inzego za Leta zifite mu nshingano ibidukikije n’ibikorwaremezo, Ikigo cy’u Rwanda gishinzwe Iterambere ry’Imiturire, Umujyi wa Kigali, uturere n’abandi bafatanyabikorwa.
Icyiciro ubutaka burimo ni cyo kigena ibikorwa byemewe
Amabwiriza mashya ashimangira ko imikoreshereze y’ubutaka igomba kugendera ku cyiciro bwashyizwemo ku ikarita y’igishushanyo mbonera cy’imikoreshereze y’ubutaka.
Ni ukuvuga ko icyo cyiciro ari cyo kigena ibikorwa bishobora gukorerwa ku kibanza, ubucucike bw’inyubako zishobora kuhubakwa, uburebure bwazo n’uko zigomba gutunganywa mu buso bwacyo.
Igikorwa cyemewe ni ikijyanye n’intego ubutaka bwagenewe, mu gihe igikorwa gishobora kwemerwa ari ikigomba kubanza gusuzumwa no guhabwa uruhushya n’inzego zibifitiye ububasha.
Iryo suzuma rikorwa n’Umujyi wa Kigali cyangwa ishami ry’akarere rishinzwe gutanga serivisi z’imyubakire rizwi nka One Stop Centre.
Mu gihe cyo gusuzuma ubusabe, harebwa niba igikorwa giteganyijwe kitazabangamira abaturanyi cyangwa ngo kibagirire ingaruka zirimo urusaku rwinshi, ubwinshi bw’ibinyabiziga, guhungabanya umutekano n’ibindi bibazo bishobora guterwa n’imikoreshereze y’ahantu.
Ku rundi ruhande, ibikorwa bibujijwe ni ibidahuye n’icyo ubutaka bwagenewe. Urugero ni nk’inganda zikora ibikorwa bikomeye mu duce twagenewe guturwamo.
Guteza imbere imiturire itabangamira imibereho y’abaturage
Aya mabwiriza ashyira imbere imiturire ihuza abantu bafite ubushobozi butandukanye, hagamijwe ko amacumbi, aho abantu bakorera, ubucuruzi na serivisi bitaba kure y’aho batuye.
Anashishikariza gutegura imijyi n’imiturire yorohereza abanyamaguru n’abanyamagare, ndetse no guteza imbere uburyo bwo gutwara abantu benshi mu modoka rusange.
Ikindi gishya ni uko abaturage bashobora kubaka mu byiciro, bagendeye ku bushobozi bafite, ariko inyubako zigategurwa ku buryo uko imirimo yo kuzongeraho ikomeza, zigera ku bucucike bw’amacumbi bwateganyijwe muri ako gace.
NLA inashimangira ko abaturage bagomba kugira uruhare mu igenamigambi, ishyirwa mu bikorwa no gukurikirana imikoreshereze y’ubutaka. Muri abo harimo abafite ubumuga n’abandi bantu bo mu byiciro by’amikoro make, kugira ngo ibitekerezo n’ibyifuzo byabo na byo bigire umwanya mu iterambere ry’imiturire.
Aya mabwiriza agamije gutuma imikoreshereze y’ubutaka ijyana n’igenamigambi ry’iterambere rirambye, hubahirizwa imiterere y’ahantu, imibereho y’abaturage n’inyungu rusange.
INKURU YA TUYISHIME Eric
